Antwerpen Boekenstad

a a
facebook twitter flickr

Bart Moeyaert

11 | Ons geheugen

Bart Moeyaert over 'Ons geheugen', zijn elfde stadsgedicht: "Mensen zijn van nature verhalenvertellers, of op z'n minst hebben ze oren naar sappige details, ook al zijn die dan niet helemaal waar. Als je het gedicht leest, uitgerekend op de plek waar het geheugen van Antwerpen is samengebracht, kun je nagaan of je het eens bent met het gedicht. Ben je een mens van feiten of schuw je de kleine leugen niet? En als je de feiten leest die in het gedicht worden aangehaald, ken je er dan de waarheid van? Weet je alles over de straten die verdwenen toen de Schelde werd rechtgetrokken? Weet je precies wat de V-bommen hebben aangericht? Weet je waar de kerfstok vandaankomt? Ken je de betekenis van een woord als 'jood' of 'sinjoor', en als je er echt niets vanaf weet, ga jer en dan zelf iets bij verzinnen? Om die reden ook wilde ik dat het gedicht niet binnen de muren van het FelixArchief zou blijven, maar dat het ook zou gedrukt worden op een bladwijzer, het ding dat eigenlijk dé geheugensteun bij uitstek is. Op de ene kant staat het gedicht, op de andere kant staan heel veel feiten."
Het gedicht werd - in een ontwerp van Gert Dooreman - aangebracht op een muur in de leeszaal van het Felixarchief.


Ons geheugen

We moeten ons geheugen niet aan dichters toevertrouwen.
Die brouwen er hun zinnen rond en zoeken dagenlang naar
oude woorden voor de sfeer. Ze maken brood graag ongedesemd,
zetten hun licht onder de korenmaat, en wetten messen
net alsof ze zelf de kerfstok hebben uitgevonden. Ze zijn niet in staat
om steden hexametrisch te verbouwen. Dan trekken ze
een kade recht en schrappen hele straten voor het rijm. Als het
in het metrum past leggen ze dokken droog of wallen bloot
en laten treinen rijden door een karrenspoor. De hele wereld
woont al eeuwen in hun mouwen. Ze zijn geweest wat wij ze
vragen. Ze dropten bommen op de Rex, ze waren jood, sinjoor,
en morgen vallen onze handen met de hunne samen. Ze zeggen:
tijd is was. We kunnen ons geheugen pas aan dichters
toevertrouwen, als alles is wat is, en zij zich aan de feiten houden.